niedziela 4 kwietnia 2021

W kręgu kultury iberyjskiej wykształciła się niezwykle bogata i różnorodna tradycja muzyczna, niemająca odpowiednika nigdzie indziej w Europie, w której twórczość ludowa, żydowska i arabska mieszały się swobodnie z kompozycjami Flamandów i Włochów, tworząc zupełnie unikalny język muzyczny. A później opuściła ona basen Morza Śródziemnego i przeniosła się za ocean, gdzie wzbogaciły ją kultury rdzennych ludów Nowego Świata. To wszystko wybrzmi w koncercie „Carmina latina”, który zobaczymy w Niedzielę Wielkanocną o godz. 18.00 na PLAY KRAKÓW.

Wyruszający do Ameryki w ślad za kolonizatorami misjonarze przeszczepiali muzyczny język Europy na lokalny grunt, gdzie ulegał kolejnym wpływom – tym razem muzyki tradycyjnej ludów z podbitych terenów. Tak narodziła się ta fascynująca hybryda: muzyczny barok Ameryki Łacińskiej.

Refleksja postkolonialna stała się w drugiej połowie XX wieku jednym z dominujących obszarów myśli humanistycznej. Staraliśmy się pojąć, co tak naprawdę stało się w momencie, gdy Europejczycy zaczęli podporządkowywać sobie kolejne obszary odkrywanych przez siebie lądów, a wraz z nimi – często wyjątkowo okrutnie – ludzi tam mieszkających. Dziedzictwo kolonialne stało się wówczas problematyczne, nieco wstydliwe, ale jednocześnie zrozumieliśmy, że proces zmiany kulturowej nigdy nie jest jednostronny ani nawet dwukierunkowy. Zbiegają się w nim i przenikają dziesiątki linii wymiany i rozmaitych zależności. Na przykładzie barokowej muzyki Ameryki widać, jak na zupełnie obcym gruncie przyswajane są nowe (a same już z siebie niejednolite i mozaikowe) wzory i w jaki sposób nasiąkają one lokalnością, tworząc znów coś oryginalnego i unikalnego, co nie mogłoby powstać w żadnym innym miejscu – bo zupełnie inaczej proces ten przebiegał w Meksyku, a inaczej w Peru.

Misjonarze nie bez powodu starali się wprowadzać na tak dużą skalę muzykę europejską do swoich nabożeństw i ceremonii. Widzieli w niej doskonałe narzędzie nawracania pogan, którzy skuszeni niezwykłymi, obcymi dla nich dźwiękami łatwiej zbliżą się do religii chrześcijańskiej, przyjmą ją za swoją i emocjonalnie się do niej przywiążą. Zamysł padł na podatny grunt, bo autochtoni w różnych częściach Ameryki Środkowej i Południowej sami często posiadali interesującą kulturę muzyczną, związaną najczęściej ze sprawowaniem kultu, dlatego idea chwalenia Boga za pomocą śpiewu i gry nie była dla nich czymś nowym, podobnie jak konieczność precyzyjnego opanowania techniki gry na instrumentach. I tak powstało z czasem wiele zespołów śpiewaczych i kapel kościelnych, które wykonywały utwory o znacznym stopniu trudności. Z licznych relacji z epoki wynika jasno, że ich poziom budził podziw: „wszyscy Indianie i Indianki uczestniczyli prawie we wszystkich uroczystościach, śpiewając rano jutrznię na dwa chóry w sposób tak doskonały, że wszędzie przykuliby uwagę słuchaczy. Proroctwa i lamentacje były śpiewane przez dzieci sopranem, nie w jakikolwiek sposób, lecz z modulacjami we włoskim stylu. Męka, responsorium i proroctwa były przeplatane kolejno, bez przerwy, ariami i motetami z akompaniamentem muzycznym” (relacja Gabriela Novata, sekretarza prowincjała jezuitów Diego de Aguilara, przeł. Piotr Nawrot SVD). W ten sposób barok stał się pierwszym stylem prawdziwie globalnym.

Ten barokowy repertuar, pielęgnowany nieprzerwanie przez kolejne pokolenia muzyków, w niektórych zakątkach Ameryki przetrwał setki lat. I choć jego korzenie sięgają przecież Europy, paradoksalnie jego współczesne wykonania na Starym Kontynencie mają posmak odkrycia. Argentyński dyrygent Leonardo García Alarcón zabierze nas w podróż do Nowego Świata w programie „Carmina latina”, czyli „Pieśni łacińskie”. Ten wybitny muzyk należy do najbardziej cenionych interpretatorów muzyki baroku. Każdemu dziełu oddaje coś z własnego temperamentu, dzięki czemu znane, wielokrotnie słyszane utwory pod jego batutą nabierają żywszych barw, a te – bardzo liczne – które artysta dopiero przywraca naszym czasom, prezentują się tak efektownie i z takim blaskiem, że urzekają nas od pierwszych dźwięków.

Dla KBF Krzysztof Dix

Na festiwal zapraszają Miasto KrakówKBF oraz mecenas festiwalu, firma Suempol.

Więcej aktualności

Mistrz muzyki dawnej Jordi Savall powraca do Krakowa
środa 21 lutego 2024

Mistrz muzyki dawnej Jordi Savall powraca do Krakowa

Jordi Savall: ICE Classic & Misteria Paschalia 2024 24 marca 2024 ICE Classic to seria wyjątkowych koncertów muzyki klasycznej, odbywających się w jednej z najlepszych przestrzeni koncertowych w Krakowie: Sali Audytoryjnej im. Krzysztofa Pendereckiego w Centrum Kongresowym ICE Kraków. Cykl koncertowy zdobył serca krakowskiej publiczności, zachwycając nie tylko doskonałym doborem artystów i repertuaru, lecz również […]

czytaj więcej
Misteria Paschalia 2024. Znamy program jednego z najważniejszych festiwali muzyki dawnej w Europie
poniedziałek 15 stycznia 2024

Misteria Paschalia 2024. Znamy program jednego z najważniejszych festiwali muzyki dawnej w Europie

Osiem dni, dziesięć lokalizacji, kilkadziesiąt wydarzeń… W tym roku kierownictwo artystyczne nad festiwalem Misteria Paschalia objął dobrze znany krakowskiej publiczności Vincent Dumestre, założyciel, dyrektor artystyczny i dyrygent zespołu Le Poème Harmonique, którego koncerty od wielu lat są szczególnie wyczekiwane przez festiwalowych słuchaczy. Wizję 21. edycji festiwalu poznaliśmy 15 stycznia podczas konferencji prasowej w Ambasadzie RP […]

czytaj więcej
Vincent Dumestre dyrektorem artystycznym Festiwalu Misteria Paschalia w latach 2024–2026
poniedziałek 11 grudnia 2023

Vincent Dumestre dyrektorem artystycznym Festiwalu Misteria Paschalia w latach 2024–2026

Misteria Paschalia już od ponad dwóch dekad wypełniają muzyką dawną wnętrza krakowskich sal koncertowych i kościołów w okresie Wielkiego Tygodnia i Wielkanocy. Regularnym gościem krakowskiego festiwalu od lat pozostaje zespół Le Poème Harmonique, co roku witany przez publiczność ze szczególną serdecznością. Jego założyciel Vincent Dumestre od 2024 roku obejmie funkcję dyrektora artystycznego Misteria Paschalia. Francuski […]

czytaj więcej
Bliskie spotkanie z muzyką dawną w Pałacu Potockich
wtorek 28 listopada 2023

Bliskie spotkanie z muzyką dawną w Pałacu Potockich

8 grudnia w Pałacu Potockich duet Flutes & Frets zabierze nas w podróż w czasie przez muzykę z dworów królewskich i salonów najważniejszych miast Europy. Muzycy wykorzystają różnorodne instrumenty, które pozwolą im wyrazić kolory, gesty i emocje towarzyszące repertuarowi z różnych epok. Choć myślami jesteśmy już przy kolejnej edycji festiwalu Misteria Paschalia, chcemy jeszcze przez […]

czytaj więcej
Rozpoczynamy 20. Festiwal Misteria Paschalia
wtorek 4 kwietnia 2023

Rozpoczynamy 20. Festiwal Misteria Paschalia

Rozpoczynamy jubileuszową edycję Festiwalu Misteria Paschalia! W nadchodzących dwóch tygodniach będziemy świętować prawie dwie dekady wyjątkowej tradycji, muzyki i wspaniałych, trwałych relacji, jakie w tym czasie wypracowaliśmy. Choć myślami wychodzimy już w przyszłość i planujemy kolejne dekady festiwalu, chcemy również na chwilę przystanąć i spojrzeć w przeszłość. Zapraszamy też Państwa w podróż przez historię Misteria […]

czytaj więcej
Festiwal Misteria Paschalia już w tym tygodniu!
poniedziałek 3 kwietnia 2023

Festiwal Misteria Paschalia już w tym tygodniu!

Już jutro wystartuje jubileuszowa edycja festiwalu muzyki dawnej, który od niemal dwóch dekad towarzyszy obchodom Wielkiego Tygodnia i Wielkanocy w Krakowie – Misteria Paschalia! Ostatnie bilety na koncerty dostępne są jeszcze na stronie KBF: Bilety. Jakie utwory i jakich artystów usłyszymy w tym roku? Sprawdźmy! Misteria Paschalia pozwalają nam nie tylko słuchać muzyki w wykonaniu […]

czytaj więcej
Poznaj artystów 20.edycji!
poniedziałek 6 marca 2023

Poznaj artystów 20.edycji!

Festiwal Misteria Paschalia towarzyszyć będzie obchodom Wielkiego Tygodnia w Krakowie już po raz dwudziesty. Te dwie dekady były czasem tworzenia i umacniania relacji, przyjaźni oraz tradycji. Do uczestnictwa w nich zaproszony jest każdy, kto chce w wyjątkowy sposób świętować ten szczególny, wiosenny czas i poznawać piękno dawnej muzyki. Misteria Paschalia to festiwal nieustannej zmiany, ewolucji […]

czytaj więcej
Muzyka w obrzędach różnych wyznań – felieton
czwartek 16 lutego 2023

Muzyka w obrzędach różnych wyznań – felieton

Festiwal Misteria Paschalia zgłębiał dotąd tradycje muzyczne związane z dwoma chrześcijańskimi wyznaniami: rzymsko-katolickim i luterańskim. W tym roku dołączy do nich chrześcijaństwo wschodnie z jego pełnym wokalnego przepychu, tak bardzo odrębnym światem dźwiękowym. Każdy z tych obrządków posiada własne, sobie tylko właściwe zwyczaje, w których wyrażają się ich duch, teologiczne pryncypia, pojmowanie Boga i sacrum. […]

czytaj więcej
Poznaj program wydarzeń towarzyszących Misteria Paschalia 2023
środa 15 lutego 2023

Poznaj program wydarzeń towarzyszących Misteria Paschalia 2023

Już za niecałe dwa miesiące będziemy świętować jubileuszową, dwudziestą edycję Misteria Paschalia. Znamy już główne punkty festiwalu – bilety na koncerty są dostępne na KBF: Bilety. Nadszedł czas, by przedstawić program wydarzeń towarzyszących. Czy wiesz, że krakowskie pomniki, fontanny, ornamenty i ogrody kryją wiele muzycznych tajemnic? …że w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka, oddziale Muzeum Narodowego […]

czytaj więcej

Organizatorzy