Celebracja tajemnicy Wielkanocy

W Wielką Sobotę dwie znakomite artystki – sopranistka Mariana Flores i lutnistka Mónica Pustilnik – zapraszają nas na przepełniony atmosferą refleksji kameralny koncert kontemplujący zarówno tajemnice Wielkanocy, jak i całkiem świeckie sekrety miłości. Premiera na PLAY KRAKÓW 3 kwietnia o godz. 20.00.

Wybrany przez Flores i Pustilnik repertuar zbiera kompozycje nie tylko z Półwyspu Iberyjskiego, ale i innych ziem, na które między XVI a początkiem XVIII wieku rozciągały się wpływy dynastii Habsburgów – znajdziemy się więc i w Hiszpanii, i w Niderlandach, i w królestwach Sycylii i Neapolu. W centrum programu umieszczono natomiast postać bardzo szczególną. Historia muzyki nie obfituje bowiem w biografie kompozytorów-morderców, lecz na ich ponurej liście, obok słynnego Gesualda, znalazł się właśnie główny bohater tego koncertu – José Marín. Był on autorem przepięknych tonos humanos, jak nazywano w Hiszpanii świeckie pieśni przypominające z jednej strony włoskie canzoni czy solowe madrygały, z drugiej zaś songs w rodzaju tych pisanych przez Johna Dowlanda.

José Marín pozostaje mało znany, a pośród innych twórców swoich czasów wyróżnia go nie tylko wyjątkowa zdolność do przekładania wrażeń i uczuć na mowę dźwięków, ale też awanturnicze życie. Wiadomo, że był śpiewakiem na dworze Filipa IV i w kapeli Królewskiego Klasztoru Wcielenia Chrystusa (Real Monasterio de la Encarnaciòn) w Madrycie. Przez pewien czas przebywał w Rzymie, gdzie otrzymał święcenia kapłańskie i skąd planował wyruszyć w dalszą podróż (do Indii? do Nowego Świata?). Na jego losie i karierze zaciążył fatalny rok 1656. Nie jest do końca jasny charakter zbrodni, o które został wówczas oskarżony – w grę wchodziły i napaść, i kradzieże, i wreszcie zabójstwo. Został aresztowany razem z dramatopisarzem Juanem Bautistą Diamantem.

Zachowały się notatki procesowe z opisami okrutnych tortur, jakim był poddawany muzyk. Jedna z nich, kpiąca na dodatek z jego talentu, brzmi tak: „Marín trzymany jest w wieży więzienia sądowego, w najwęższej części iglicy, gdzie człowiek ledwie się mieści; skuty jest w czterdziestofuntowe kajdany i łańcuchy ważące cztery arroby [tradycyjna jednostka masy w krajach hiszpańsko- i portugalskojęzycznych, licząca ok. 12 kg – przyp. red.], trzyma się go w klatce jak ptaszka, by mógł rozerwać się śpiewaniem tym swoim słodkim głosem”. Sąd skazał go na usunięcie ze stanu duchownego i dziesięcioletnie wygnanie. Po tym czasie skruszony Marín wrócił na łono Kościoła, a i na dworze darowano mu dawne występki. Od tamtej pory prowadził się już podobno całkiem szacownie, dożywając późnej na owe czasy starości. Gdy umierał, pamiętano już głównie jego zasługi dla muzyki. W 1699 roku „Gaceta de Madrid” opublikowała nekrolog takiej treści: „W wieku osiemdziesięciu lat zmarł Don Joseph Marín, znany w Hiszpanii i poza jej granicami ze swoich nadzwyczajnych zdolności w komponowaniu i wykonywaniu muzyki”.

Nie po raz pierwszy jego natchnione utwory będzie grała na swojej lutni Mónica Pustilnik. Pochodząca z Buenos Aires artystka zaczynała od gitary i fortepianu. Zafascynowana jednak muzyką renesansu i baroku postanowiła rozszerzyć swoje instrumentarium i przeniosła się do Europy, by w Schola Cantorum Basiliensis studiować dawne techniki wykonawcze. Występuje jako solistka i kameralistka oraz współpracuje z najlepszymi orkiestrami barokowymi (a także symfonicznymi) i dyrygentami takimi, jak Emmanuelle Haïm, Marc Minkowski, Christophe Rousset, René Jacobs czy Gabriel Garrido. Jej rodaczce Marianie Flores utwory Marína również nie są obce i podobnie jak Mónica Pustilnik kształciła się w tej samej słynnej szwajcarskiej uczelni. Argentyńska sopranistka rozwinęła piękną karierę na Starym Kontynencie, śpiewając na scenach Paryża, Wersalu i Genewy w nierzadko zupełnie nieznanych współcześnie, a cudownych operach Cavallego, Draghiego czy Sacratiego.

Na Festiwal Misteria Paschalia zapraszają Miasto Kraków, KBF oraz mecenas festiwalu, firma Suempol.