Opis wydarzenia

Ceremonia ciemnych jutrzni jest jedną z najbardziej teatralnych, a jednocześnie poruszających, form liturgii Wielkiego Tygodnia. W wyniku XX-wiecznych reform została przez Kościół zarzucona i zapomniana, ale jej wspomnienie przeżyło w muzyce pisanej specjalnie z myślą o niej.

Szczególnie wiele powstało ich we Francji w czasach panowania Ludwika XIV. Niemal każdy liczący się kompozytor próbował w tej dziedzinie sił – Couperin, Lambert, Delalande – jednak najwięcej umuzycznionych Leçons de ténèbres pozostawił po sobie Marc-Antoine Charpentier. Wszystkie jego opracowania, mimo że różnorodne i komponowane na rozmaite składy wykonawcze, napisane są z równie głębokim zrozumieniem przypisanego ciemnym jutrzniom tekstu Lamentacji Jeremiasza. Barok rozmiłowany był w uroczystościach żałobnych; wszystko, co związane ze śmiercią i przemijaniem, celebrowano w niezwykle odświętny i wyszukany sposób. W czasie ciemnych jutrzni po odśpiewaniu kolejnych części liturgii gaszono po jednej świece, co symbolizowało apostołów opuszczających Chrystusa. Światło powrócić miało dopiero w dzień Wielkanocy. Nabożeństwo to było jednym z najpopularniejszych w XVII- i XVIII-wiecznej Francji. Tłumy garnęły do kościołów jak do opery, a głównym odpowiedzialnym za ten fenomen był właśnie Charpentier. To on, pisząc swoje Leçons, podarował muzyce francuskiej nowy gatunek, który miał kwitnąć bujnie jeszcze przez kilkadziesiąt następnych lat.

 

Wykonawcy:

Tim Scott Whiteley – bas

Cohaere Ensemble:

Marta Korbel, Katarzyna Olszewska – skrzypce

Marta Gawlas, Ana Fernández Anguita – flety

Natalia Reichert – altówka

Monika Hartmann – wiolonczela

Giulio Quirici – lutnia

Natalia Olczak – pozytyw/klawesyn

 

Program:

Marc-Antoine Charpentier (1643–1704)

Leçons des ténèbres

Première leçon de ténèbres du Mercredi Saint H.120

Première leçon de ténèbres du Jeudy Saint H.121

Première leçon de ténèbres du Vendredi Saint H.122

Marin Marais (1656–1728)

Pièces en trio

Suite à 3 g-moll (wybrane części)

Suite à 3 B-dur (wybrane części)

Organizatorzy