EARLY MUSIC DAY: MICROLOGUS / GIULLARI DI DIO
Early Music Day to międzynarodowe święto muzyki dawnej obchodzone 21 marca, w dniu tradycyjnie uznawanym za datę urodzin Johanna Sebastiana Bacha. Odwołanie do postaci kompozytora, który w szczególny sposób połączył rzemiosło z duchowością, czyni ten dzień symbolicznym momentem refleksji nad muzycznym dziedzictwem dawnych epok i jego nieustającą żywotnością.
W ramach Festiwalu Misteria Paschalia Early Music Day funkcjonuje jako naturalne preludium do festiwalu – otwarcie, które wprowadza słuchaczy w jego estetykę i nastrój, zapowiadające wymiar dalszych wydarzeń.
Program Giullari di Dio to muzyczna opowieść o narodzinach włoskiej laudy – formy, która wyrosła z doświadczenia kontemplacji, ubóstwa i bezpośredniego kontaktu z codziennym życiem ludzi średniowiecznych Włoch. U jej źródeł znajduje się postać św. Franciszka z Asyżu, który jak relacjonują najstarsze źródła, spontaniczny śpiew i muzykę traktował jako naturalny wyraz życia duchowego, rodzący radość „na sposób goliardzki”. Z tej postawy zrodził się nowy język religijnej komunikacji – oparty na prostocie, emocji i mowie ludu.
Kluczową rolę w tym procesie odegrała figura giullare – błazna, wędrownego artysty i bystrego obserwatora rzeczywistości funkcjonującego na marginesie oficjalnej kultury i przez władze kościelne długo postrzeganego z dużą nieufnością. Franciszek nadał tej postaci nową godność, czyniąc z niej wzór ewangelizacji poprzez śpiew, gest i słowo zrozumiałe dla wszystkich. W ten sposób lauda stała się narzędziem duchowego przekazu, które zastąpiło skomplikowane rytuały oficjalnej pobożności. Formą była ona bliższa codziennemu doświadczeniu wiernych i dała początek nowej kulturze religijnej.
Program przygotowany specjalnie na tę okazję przez zespół Micrologus prezentuje wybór laud z końca XII i pierwszej połowy XIII wieku, w tym utwory odkryte stosunkowo niedawno. Jest to europejska premiera muzycznej rekonstrukcji hymnu Cantico di frate Sole (Cantico delle Creature), opartego na nowej interpretacji najstarszych zachowanych źródeł. Naukową pieczę nad tworzeniem programu pełnił Francesco Zimei, dyrektor europejskiego projektu badawczego ERC Advanced „Laudare”.
Koncert EARLY MUSIC DAY: MICROLOGUS / GIULLARI DI DIO jest współorganizowany z Włoskim Instytutem Kultury w Krakowie. Wydarzenie wpisuje się w obchody 800-lecia śmierci św. Franciszka z Asyżu – patrona Włoch i podkreśla wyjątkowe znaczenie tej postaci nie tylko dla duchowości europejskiej, lecz także dla rozwoju kultury muzycznej i języka religijnego średniowiecza.
ARTYŚCI
Micrologus:
Patrizia Bovi – śpiew, buccina
Gabriele Russo – fidel, róg, buccina
Goffredo Degli Esposti – flet podwójny, cornamusa, zufolo, bęben
Enea Sorini – śpiew, giterna, kastaniety, tamburyn
Peppe Frana – giterna
Lorenzo Cannelli – śpiew, lira korbowa, czynele
Federica Bocchini – śpiew, dzwonki
PROGRAM
GIULLARI DI DIO
U źródeł włoskiej laudy w 800-lecie powstania Cantico di frate Sole
PRELUDIO: LA CANONIZZAZIONE
In superna civitate, sequenza (1228)
Toccar de trombette e pifari sopra Stella nova^, lauda
DALLA CHRONICA DI SALIMBENE
Alleluia* (1233)
Ave Maria, clemens et pia, lauda-sequenza
Estampida Sia Laudato San Francesco^ (opr. | arr. G. Frana)
«IOCULATORES DOMINI»
Św. Franciszek z Asyżu Altissimu, onnipotente, bon Signore** (1225)
Guglielmo da Lisciano alias fra Pacifico (?) A voi gente facciam prego, lauda-serventese
Dami conforto, Dio, et alegrança, lauda-cantilena con il suo saltarello
MISTICISMO E CONTEMPLAZIONE
Oy me, lascio e friddu lu meu core, lauda-serventese
Ranieri Fasani (?) Madonna santa Maria, lauda processionale (1260)
FINALE: FRANCESCO GLORIOSO
Verbum bonum et suave^, sequenza
Iacopone da Todi Amor dolçe, sença pare, lauda-ballata
Sia laudato san Francesco, lauda-ballata
^ utwór instrumentalny
rekonstrukcja Lucia Marchi* & Francesco Zimei**
Dostępność:
Miejsce koncertu jest dostępne dla osób z ograniczeniami ruchowymi. Wejście od ulicy Franciszkańskiej od strony Plant. Dojście: nierówne płyty chodnikowe. Szerokie wejście, przy bramie kamienny próg ok. 10 cm.
Koncert akustyczny. Brak pętli indukcyjnej dla osób słabosłyszących. Przyciemnione światła.
W kościele jest ciepło, nie ma konieczności bardzo ciepłego ubioru.
Dojazd: Dojazd: najbliższy przystanek komunikacji miejskiej (tramwajowy): Plac Wszystkich Świętych, w odległości ok. 50 m, Filharmonia, w odległości ok. 100 m (tramwajowy i autobusowy)
Parking: Strefa Płatnego Parkowania. Najbliższe parkingi znajdują się przy ul. Poselskiej lub w okolicach Wawelu (trudności z dostępnością miejsc)